Ta przyprawa z Azji rozprawi się z bólem głowy. Działa też antynowotworowo
Jeśli kochasz zapach wanilii, ale masz ochotę na coś świeżego i mniej oczywistego, pandan w kuchni może być Twoim nowym odkryciem. To nie jest „kolejna moda z TikToka” - w Azji Południowo-Wschodniej liście pandanu są używane tak naturalnie, jak u nas cynamon czy skórka z cytryny. A najlepsze jest to, że pandan daje jednocześnie aromat i naturalną zieloną poświatę - idealnie pod desery, ryż i domowe eksperymenty.
Pandan w kuchni od zera - jak kupić, przygotować i nie przedawkować aromatu
Pandan w kuchni najłatwiej ogarnąć na liściach - świeżych lub mrożonych. Umyj je, odetnij twardą białą końcówkę i zwiąż w supełek - dzięki temu po gotowaniu wyjmujesz je w sekundę. Do ryżu, mleka albo mleka kokosowego wrzuć 2-3 liście i gotuj jak zwykle - aromat jest subtelny, „czysty” i długo zostaje w nosie.
Jeśli używasz pasty lub ekstraktu, zacznij od małej ilości (np. 1/4 łyżeczki na porcję) i dopiero potem dodawaj - koncentraty potrafią przykryć resztę smaków. Za ten charakterystyczny zapach odpowiada przede wszystkim związek 2-acetyl-1-pirolina (2AP).
Pandan w kuchni azjatyckiej - 6 pewnych dań i deserów z dobrych źródeł
Jeśli chcesz poczuć, czym naprawdę jest pandan w kuchni, idź w klasyki.
1) Pandan chiffon cake - lekki, sprężysty biszkopt (świetny przepis ma King Arthur Baking).
2) Kaya - kokosowo-pandanowy krem do tostów (Epicurious).
3) Pandan leaf chicken - kurczak zawijany w liście i smażony, pachnie „słodko-orzechowo” mimo że jest wytrawny (School of Wok).
4) Ryż gotowany z liśćmi - prosta baza do curry i dań z mlekiem kokosowym; Serious Eats wręcz zachęca, żeby zacząć właśnie od wrzucenia 2-3 liści do ryżu.
5) Galaretki/agar z pandanem - klasyczny kierunek w regionie. 6) Syrop pandanowy do kawy, lemoniady lub koktajli - łatwy „pierwszy krok”.
Pandan w kuchni europejskiej - panna cotta, ryż na mleku, a nawet sernik + sprawdzone zamienniki
Pandan w kuchni europejskiej działa zaskakująco dobrze, jeśli potraktujesz go jak wanilię z zielonym twistem. Dodaj liść do panna cotty, kremu budyniowego, ryżu na mleku, lodów, bitej śmietanki albo sernika na zimno - szczególnie lubi się z mlekiem kokosowym, śmietanką i cytrusami.
Nie masz pandanu? Zamienniki nie oddadzą aromatu 1:1, ale mogą uratować przepis: wanilia + odrobina migdału (albo w deserach kokosowych kropla wody różanej) daje podobny kierunek zapachowy; kolor możesz zastąpić szczyptą matchy (smak będzie inny, ale wizualnie zagra).
A jeśli przepis wymaga „liści do gotowania”, a Ty masz tylko pastę - dodaj ją minimalnie na końcu, żeby łatwiej kontrolować intensywność. Przy zakupach celuj w mrożone liście (w sklepach azjatyckich) - bywają już przycięte i wygodne w użyciu.
Pandan - podsumowując
Pandan w kuchni to prosty sposób, żeby klasyczne domowe smaki - ryż, mleczne desery, kremy i ciasta - dostały nowy, egzotyczny „podpis”, ale bez przesadnej ekstrawagancji. Najbezpieczniej zacząć od gotowania ryżu z 2-3 liśćmi albo od prostego syropu, a potem wejść w klasyki typu chiffon cake czy kaya.
I pamiętaj - pandan ma być tłem, nie krzykiem: kiedy użyjesz go z wyczuciem, potrawa pachnie jak „wanilia z tropików”, ale nadal smakuje jak coś, co spokojnie mogłoby powstać w Twojej kuchni.
Źródła:
- Guardian - Rahel Stephanie o pandanie (wywiad i cytaty): https://www.theguardian.com/food/2024/sep/15/rahel-stephanies-secret-ingredient-pandan
- Serious Eats - jak używać pandanu, proste zastosowania: https://www.seriouseats.com/spice-hunting-pandan-how-to-use-make-extract
- The Spruce Eats - praktycznie o paście i ekstrakcie: https://www.thespruceeats.com/cooking-with-pandan-3217067
- King Arthur Baking - przepis na pandan chiffon cake: https://www.kingarthurbaking.com/recipes/pandan-chiffon-cake-recipe
- Epicurious - kaya (coconut-pandan jam): https://www.epicurious.com/recipes/food/views/coconut-pandan-jam-kaya-jam
- School of Wok - pandan leaf chicken: https://schoolofwok.co.uk/tips-and-recipes/pandan-leaf-chicken-gai-hor-bai-toey
- Molecules (MDPI) - 2AP jako kluczowy związek aromatu: https://www.mdpi.com/1420-3049/27/15/4906
- ScienceDirect (przegląd) - zastosowania pandanu i 2AP: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0367326X24003277