Smak dzieciństwa z czasów PRL-u. Sycące kartofle z tradycyjnym serkiem z Wielkopolski
Są takie dania, które wyglądają niepozornie, a po pierwszym kęsie człowiek rozumie, czemu wraca się do nich latami. Ziemniaki z gzikiem to dokładnie ten przypadek – proste składniki, a efekt jest zaskakująco „pełny” i sycący.
- Czym jest gzik i skąd się wziął
- Jak dobrać ziemniaki i ugotować je tak, by były idealne do twarożku
- Ziemniaki z gzikiem – składniki i przepis krok po kroku
Czym jest gzik i skąd się wziął
Gzik to klasyczna pasta na bazie twarogu i śmietany, najczęściej doprawiana szczypiorkiem, cebulką, pieprzem – ma być wyrazista, bo „robi za charakter” przy neutralnym ziemniaku. Co ciekawe, „gzik” widnieje na Liście produktów tradycyjnych w kategorii „Produkty mleczne” dla woj. kujawsko-pomorskiego.
A jeśli lubisz regionalne smaczki językowe, to ten zestaw też je ma: w Wielkopolsce często usłyszysz „pyry z gzikiem”, a ziemniaki w innych częściach Polski to m.in. „grule”, „kartofle”, „bulwy”, „barabole” czy „perki”. Brzmi różnie, ale na talerzu chodzi o to samo – ziemniak + twarożek + świeża zielenina.
Jak dobrać ziemniaki i ugotować je tak, by były idealne do twarożku
W sklepie te literki A/B/C potrafią uratować obiad. Do ziemniaków z gzikiem najczęściej najlepiej pasuje typ B (ogólnoużytkowy) – ziemniaki są miękkie, ale nadal trzymają kształt; ewentualnie typ A, jeśli wolisz bardziej zwartą strukturę. Typ C zostaw do purée albo klusek, bo potrafi się rozsypywać.
Druga rzecz to sposób przygotowania: ziemniaki w mundurkach są lubiane nie bez powodu – gotowanie/pieczenie w skórce pomaga ograniczać „wypłukiwanie” części składników do wody i daje bardziej „ziemisty” smak. Same ziemniaki mają stosunkowo niską kaloryczność i są dobrym źródłem potasu, a w danych żywieniowych dla gotowanego ziemniaka widać też m.in. witaminę C i potas (wartości zależą od porcji i odmiany).
Jeśli patrzysz na indeks glikemiczny – pamiętaj, że ziemniaki potrafią mieć wyższy IG (zwłaszcza rozgniecione i jedzone na gorąco), ale schłodzenie ugotowanych ziemniaków sprzyja powstawaniu skrobi opornej. W badaniu porównującym ziemniaki gotowane vs schłodzone zaobserwowano korzystne różnice w odpowiedzi insulinowej u badanych kobiet, a popularne opracowania dietetyczne opisują ten mechanizm jako efekt „skrobi opornej” po schłodzeniu.
Ziemniaki z gzikiem – składniki i przepis krok po kroku
Składniki:
- 250 g twarogu (najlepiej półtłustego)
- 2-3 łyżki gęstej śmietany (opcjonalnie można zastąpić jogurtem naturalnym)
- 1 pęczek szczypiorku
- sól i mielony pieprz do smaku
- do podania: ziemniaki gotowane w mundurkach lub pieczone ze skórką w piekarniku
- całe ziemniaki piekę w piekarniku przykryte folią aluminiową, można je też ugotować
Przepis:
- Twaróg przekładam do głębokiego talerza lub miseczki. Rozgniatam widelcem – tradycyjny gzik ma wyczuwalne grudki.
- Dodaję śmietanę do sera i mieszam. Masa na gzik ma być dość gęsta.
- Szatkuję drobno szczypiorek (tym razem miałam dymkę).
- W talerzu mieszam twaróg ze śmietaną, szczypiorkiem, solą i pieprzem do smaku. Gzik lubi być wyrazisty, bo połączony z neutralnym w smaku ziemniakiem ma dodać mu charakteru. Najlepszy gzik jest wtedy, gdy zostanie odstawiony do „przegryzienia” na 15 minut do lodówki.
- Ugotowane lub upieczone ziemniaki z gzikiem są świetnym daniem wegetariańskim – takim na co dzień, na kolację lub lunch!
